لغات تخصصی ویژه کتب علوم اجتماعی دبیرستان
لغات تخصصی ویژه کتب علوم اجتماعی دبیرستان
هنجار اجتماعی (social norm) شیوه های رفتار، عمل یا اندیشه که در جامعه پذیرفته شده و فرد با فرآیند اجتماعی شدن با انها منطبق می شود. عدم رعایت آن باعث واکنش های مانند تعجب، فشار و یا الزام اجتماعی می شود.
هنجار(norm) قاعده و قانونیست که مرجع عمل است. هنجار اصل و قاعده ای است که باید رفتار را هدایت و رهبری کند.
بی هنجاری(Anomie) رفتارهای که با قواعد و هنجارهای مورد قبول جامعه مغایرت دارد، شخص دچاربی سازمانی شخصیتی شده و متمرد و منحرف در برابر قوانین است، شرایطی که در ان هنجارها در تنازع با یکدیگرند و افراد به سختی می تواند خواسته ها و اهداف متناقص محیط اجتماعی سازگاری پدید آورند. انتظارات فرهنگی با واقعیات اجتماعی ناسازگار باشد وضع یا شرایطی که فاقد هنجار است.
نابهنجار(Abnormal) فاقد سازگاری با نظام، مضر در کارآیی یک نظام، مغایر با انتظارات مردم، متمایز از آنچه معمول و طبیعی است. آنکه از هنجارها و میانگین ها انحراف دارد.
نابهنجاری اجتماعی(social Abnormal) اختلال در رابطه یک فرد یا گروه و محیط اجتماعی خود و ساخت و کارکرد جامعه.
ارزش(value) بنیادی ترین عامل تعیین کننده اندیشه و عمل و یا اعمال فرد و همچنین شکل گیری حیات اجتماعی است 1- ممکن ملاک ارزش همان مورد آرزو بودنباشد2- دارای قیمت زیاد و قابل مبادله 3- ذاتا ازشمند بودن 3- بواسطه ای رفع نیاز ها و بر آورده کردن اهداف خاص. مورد اول و چهارم به مفهوم ارش در جامعه شناسی نزدیکتر است.
هر موضوعی که مورد نیاز و نگرش یا ارزو باشد. پارسونز: ارزش عنصری از دستگاه نمادین مشترک است که ملاک و معیار برای انتخاب است. معادل هنجار های بنیادی و هدایت کننده است. احساسات ریشه دار وعمیقی است که اعضای جامعه در ان شریکند. این ارزش ها اعمال و رفتار جامعه راتعیین می کند.
ضد اجتماع (Antisocial) کسی که آگاهانه یا نااگاهانه به عمد و غیر عمدی علیه نظم جامعه فعالیت می کند( دزدان و جنایتکاران).
پرخاشگری( Aggression): رفتارهای که با هدف ترساندن دیگران و تخطی از مرزهای حقوقی انجام می گیرد. توام با کاربرد قدرت بوده و بر علیه موازین اجتماعی انجام می گیرد.
از خود بیگانگی( Alienation) در لغت به معنای بیگانه ساختن است. تجربه خاصی که موجب می شود شخص خود را همچون بیگانه حس کند. بین اجزاء مختلف شخصیت فرد تجزیه حاصل می شود. کل شخصیت از معنی بیافتد مانند بیگانگی با محیط( فرد ارزش های مسلط محیط را نفی و با ان بیگانه می شود و بین او و جامعه خلاء بوجود می اید).
درونی شدن – نهادی شدن( internalization) یادگیری، نمادسازی. حالتی است که یادگیرنده نسبت به شرلیطی که او را وادار کرده است تحت تآثیر قرار می گیرد و بقرانگیخته وناهشیار وناخواگاه آن ر نجام می دهد.
کنترل اجتماعی(social control) محدو شدن اعمال و افعال فرد از طرف گروه یا جامعه ای که به ان تعلق دارد کنترل اجتماعی می گویند.
مجازات( sanction) عقوبت یا پاداشی است که هدف ان تآمین همرنگی با استاندار های رفتاری و امور مطلوب وپسندیه یک گروه اجتماعی می باشد.
انحراف(Deviance) هر گونه رفتاری که منطبق بر انتظارات جامعه نباشد.
هدف( goal) در روانشناسی منظور از هدفهمان نتیجه نهایی عمل یا مجموعه ای از اعمل است. هر نوع دگرگونی موقعیتی است که شخص یا گروه از راه اعمال خویش قصد پدید آوردن ان را دارد(899). هدف از عناصر اصلی نظام اجتماعی است.
تقلید(imitation) کوشش هشیار یا ناهشیار فرد و گروه در زمینه یکسان کردن رفتار و اندیشه خود با افراد و گروه های دیگر. تقلید کوششی در همسان و یا همسان نمایی است. کوششی است که برای گزینش برخی از جنبه های اندیشه و رفتار دیگری.
سازگاری(Adjstment) جاری دادن اجزاء در یک مجموعه بنحوی که وظیفه خود را درست انجام دهد.
همانند گردی (assimilation) فرآینی است که طی ان اشخاص یا گروه ها احساسات، آموخته ها و طرز تلقی های اشخاص یا گروه ها را کسب می کنند و در جریان زمان و به طور تدریجی با ان یکی شده در ان ذوب شد و کل واحد را تشکیل می دهند. معادل تطبیق و همسازی است. در سطح جهانی بیانگر تلاش کشورهای جهان سوم برای همانندی با غرب است.
همسازی(Accommodation) فرآیندی آگاهانه یا نااگاهانه که به دگرگونی متقابل بین افراد یا گروه ها منجر می شود و باعث رفع و یا کاهش تعارض و تشنج می شود.
انطباق(Adaption) سازگاری اجتماعی و شامل فرآیندی که فرد یا گروه روابط اجتماعی خود را با محیط اجتماعی هماهنگ می کنند.
همنوایی(conformism) انطباقی صرفا و عمدا بطور مصلحتی( برای گلیم خود را از آب بیرون کشیدن) انجام بگیرد. اگر انطباق بعد دستوری داشته با سازگاری نامیده می شود. حالتی است که فرد الگو های وارزش های مسلط محیط پیرامون خود را به چونو چرا می پذیرد و رفتار خود را با منطبق می کند. همنوایی افراطی همان تسلیم و محاغظه کاری و انفعال است.
رفتار(Behavior) رفتار همان واکنش به دیگران است که دارای ابعاد عینی، ذهنی،کمی وکیفی است. دگرگونی یا حرکت یا پاسخ هر موجود یا واحد و یا مجموعه پاسخ ها در برابر وضع موجود و شرایط پیرامون است.
طرز تلقی(Attitud) مابین عقیده و عمل قرار دارد. آمادگی روانی بالفعل جهت انجام عمل، گرایش یا جهت گیری مثبت و منفی در برابری یک امر اجتماعی، مجموعه ای از فرآیندهای عاطفی، انگیزشی و شناختی فرد است. همیشه در فرد وجود دارد بر خلاف انگیزه که بعضی مواقع بوجود می اید.
دوگانگی روانی(Ambivalence )همزیستی دوحالت عاطفی متناقض در یک فرد مانند عشق و تنفر، دو حسی بودن، دورویگی
تمایل( conation) حالت های ذهنی که همراه با میل به عمل و گرایش اگاهانه به عمل است که باعث شروع فعالیت های عمدی است.
تقلید(imitation) کوشش هشیار یا ناهشیار فرد و گروه در زمینه یکسان کردن رفتار و اندیشه خود با افراد و گروه های دیگر. تقلید کوششی در همسان و یا همسان نمایی است. کوششی است که برای گزینش برخی از جنبه های اندیشه و رفتار دیگری.
هویت یابی (identification ) یک عمل روانی است که بوسیله آن شخص، خودآگاه یا ناخودآگاه خصوصیات فرد یا گروهی را به خود نسبت می دهد. کودکان از طریق هویت یابی به این باور می رسند که خصوصیاتی مشابه مدل مورد تقلید خود دارند. هنگامی که با مدل شایسته هویت یابی می کنند احساس غرور و خرسندی به آنها دست می دهد.
نظام شخصیت(personality system) از نظر جامعه شناسانی شامل رفتارها حاصل از تجربه اجتماعی است که تکامل می یابند و بوسیله اهداف محدود می شوند. سازمانی پویا ازنطام های روانی و جسمانی است که از درون فرد سبب سازگاری های بی همتا و بی نظیر او با محیط می شود. پیکره ای کم و بیش وحدت یافته از عادات، نگرش ها، صفاتی است که بطور اگاهانه در چهارچوب تصورات و ارزش ها، اهداف و مقاصد شکل گرفته است. پارسونر: نظام نسبتا مشخص، معین و ثایتی از تمایلات وابسته به نیازها است که فرد از میان واکنش های مختلفی که از طریق موقعیت هدف به وی عرضه انتخاب می شود.
شخصیت(personality) نقابی که بازیگران در اجرای نقش به صورت می زنند. مجموعه ویژگی های روان شناختی وغیر محیطی رفتار فرد است و است که باعث سازگاری منحصر به فرد شخص با محیط پیرامون می شود و شامل عادات، احساسات، طرز تلقی ها، باورها و تمایلات است.
خود شناسی(self- knowledge) شناخت خویشتن از نظر جسمانی، اجتماعی و روانی که مقدمه ای فعلیت یافتن شخصیت است.
نظام جهت گیری(system of oriention) امیزه ای از شناسائی، ارزش ها و افسام گوناگون هنجار هایی است که بر حسب انها گروه یا فرد جهت خود را نیبت به موقعیت تعیین و عمل مناسب را بر می گزیند.
ایثار( Abnegation)مقدم شمردن دیگران بر خود، در برابر خودخواهی، قومر مرکزی و خود گرایی قرار دارد.
تحجر گرایی( Fixism) در برابر تبدیل گرایی و آینده نگری قرار دارد و نشان دهنده اندیشه جزمی و خشک و انعطاف ناپذیر است. شیوه ای از تفکر است که بن بست اجتماعی و رکود اجتماعی منجر می شود.
تحجر اجتماعی(social assification) سخت شدن سنت ها، عادات یا الگو و قوانین اجتماعی آنچنانکه در برابر روند های تازه مقاومت ورزند و تآخر یا دیرکرد اجتماعی را به بار می آورد.
تقدیر گرایی(Fatalism) پذیرش بی چون چرای وایع و تسلیم در برابر ان است. این نوع نگرش از ایناندیشه ناشی می شود که بیشتر وایع از حیطه تسلط انسان خارج است.
متعصب- جمود فکری(Fanaticism ) دارای عقاید کلیشه ای و قالبی و تغیی ناپذیر و جزمی است.
تعصب گروهی( Esprit group) داشتن پیوندی سخت و عاطفی با گروه، نشان دادن وفاداری به آن.
غرض ورزی(Favoritism) نشان دهنده روابطی شخصی است که بر اساس شایستگی نمی باشد صورتی از تبعیض(discrimiation) است و چنانچه برتری فامیل خوشان را به همراه داشته به خویشاوند گرایی(Nepotism) تبدیل می شود(ساروخانی، 264).
کارکرد مطلوب(Eufunction) زمانی که عملکرد اجزاء با اهداف نظام اجتماعی منطبق باشد و نیاز های اساسی ان را پاسخ دهد.
کارکرد نامطلوب(Dysfunction) زمانی که عملکرد اجزاء با اهداف نظام اجتماعی منطبق نباشد و نیاز های اساسی ان را پاسخ ندهد.
فرقه(Faction)گروهی ویژ ه ای است که در محدوده زمان بوجود می آید و هدف ان تامین خواست های گروهی است و بر ساس جانبداری غرض الودو برای تحقق اهداف خاص شکل می گیرد و اهداف آنها با اهداف کل جامعه مغایر است. نوعی گروه مذهبی است که در اعتراض به گروه مذهبی دیگر پدید می اید و معمولا از ان جدا می شود. گروه نو ظهور که عقائد و اعمالی را ابداع می کند ومخالف افکار و اعمال گروه یا گروه های سازگار جامعه است. هم کاربرد سیاسی و هم مذهبی دارد.
مد( Fashion ) دگرگونی های که زود رواج می یابند و عمر نسبتا محدود دارند. هر چهره ای از فرهنگ که جنبه ای ناپایدار دارد. افراد به جهت اعتباری که به آن وابسته است به طور سطحی به آن گرایش پیدا می کنند. الگو های غیر منطقی و ناپایدار رفتار را که به طور مکرر در جوامعه بوجود می ایند و دارای پایگاه ثابت نبوده و با استفاده از تقلید جهت دار گشترش می یآبد.
رسوم(Customs) شیوه های از اندیشه و عمل که اعضای گروه به عنوان سنت آن را رعایت می کنند و به عنوان عادت آنرا فرا می گیرند..
مراسم(ceremony) بیان احساسات و افکار مشترک از طریق انجام اعمال کم و بیش رسمی به بعد نمادی در زمان و مکان معین. رسم یا آیینی که بیانگر احساسات و نگرش های مشترک بوده و در موقعیت های مناسب و خاص به مرحله عمل در می آیند و سرشتی نمادین دارد.
سرمایه(apitalism-capital) هر کالا، پول یا ثروتی که قابلیت نگهداشت و افزایش داشته باشد ودارایی های دیگری به هرشیوه از ان به دست بیاید. سرمایه به همراه زمین،کار، سازمان و مدیریت از عوامل اصلی تولید است. سرمایه داری به نظامی گفته میشود که معتقد به مالکیت وسایل تولید در بخش خصوصی بوده ورقابت آزاد را باعث تنظیم بازار می داند، معتقد به تخصص گرایی و دخالت اندک دولت در اقتصاد است(سرمایه داری بازرگانی، صنعتی و مالی).
بورژوا و بورژوازی(Bourgeoisie-Bourgeois) ساکن شهر آزاد که دارای منزلتی خاص و جدا از فلمرو قضایی و حاکمیت فئودال ها بود. این مفهوم شامل طبقه متوسط مخصوصا بازرگانان را در هر کشور شامل می شد. این افراد متکی به کار خود بوده اند و همانند فئودال ها خدمه و خدمتگذار نداشتندۀ کار را عبادت تلقی می کردن و به سرمایسه گذاری علاقمن بودندو نه به نصرف. اناه در تلاش بودن به وسایل تولید دست پیدا کنند. اول به قدرت اقتصادی رسیدن و سپس به قدرت سیاسی دست یافتنتد. ار قرن نورده به عنوان قدرت مسلط و طبقه مسلط بر گارگران شناخته شدند. و مظهر سرمایه لیبرل به حساب امدند. در قرن بیستم این واژه محتوایی نامطلوب پیدا کرد وامروزه به کسی می گویند که به رفاهی غیر موزون بیشتر از کار علاقه دارند.
مسئله اجتماعی( social problem) موقعیتی موثر که به گمان عده قابل توجهی از مردم جامعه یا عده ای قابل توهی از مردمان جوامع دیگر، سرچشمه سختی و بدبختی به شمار می آید ولی قابل بهبود است.هم عینی است و هم از تفسیر ذهنی حاصل می شود.
موسسه(association) گروهی که برای تعقیب علاقه یا علائق مشترک سازمان یافته باشد و نتیجه هم پیمانی رسمی است.
همچشمی(Emulation) سبقت جویی در جهت وصول به هدف های پذیرفته شده از جانب عامه مردم. آمیزه ای از تقلید و رقابت است.
گروه قومی(Ethnic Group) شامل مردمی با ویژگی های خاص دینی، نژادی،جغرافیایی و یا عدات و رسوم مخصوص به خود بوده و در داخل یک مجمموعه ای اجتماعی و فرهنگی گسترده تر جاری گرفته است.
تضاد طبقاتی( class struggle) کشمکش بین طبقات اجتماعی در زمین ههای اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی را شامل می شود. از نظر مارکس این کشمکش و درگیری میان بهرهکشان و استثمار شدگان و کارگان و سرمایه داران است و یک نبرد دائمی است.
کشمکش( conflict) به معنای مبارزه کردن، برخورد،ضربه زدن است. حالتی است که دو نفر یا دو گروه یا چند گروه به دلائل مادی یا غیر مادی با یکدیگر در ستیزند. طرفین می خواهد دیگری را وادار به تسلیم کند.
رقایت( Competitiion) عمل و تعقیب هدفدار که آگاهانه یا نا آگاهانه به طور مشترک انجام می گیرد. رقابت صورتی از تقابل و کشمکش و تقابل است که در آن دو یا چند نفر و گروه جهت دست یابی به خواسته های چند با یکدیگر با خشونتی کمتر و یا بدون خشونت مبارزه می کنند. در جریان ان توجه همه بیشتر به هدف است تا شکست رقبا.
فاشیسم Fascism ریشه این کلمه از لغت(fascis) به عبارت بود از دسته ای چوب درخت نارون که بوسیله ریسمانی قرمز به هم بسته شده بودو در روم باستان مآموران اجراء به نشانه ای وادار کردن مردم برای اطاعت از قانون ان را با خود حمل می کردند. یک جنبش است که هدف ان استقرار یک رژیم دیکتاتوری بوده و ضد دمکراسی و ازاد اندیشی و سوسیالیم است برای اولین بین سالهای ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۳ در ایتالیا و به وسیله موسولینی رهبری شد. موسولینی در سال 1919 این جنبش را در ایتالیا طراحی و اجرا نمود و خواهان بازگشت به افتخارات روم قدیم بودند. مخالف سازمان سیاسی و حق اعتصاب، دخالت در اقتصاد، عدم اعتقاد به صلح، رسوخ در اندیشه طرفداران و سعی برای تجلی درقالب یک اندیشه سیاسی با تکیه بر تبلیغات، متکی بر قدرت فرهی و کاریزماتیک به عنوان نماد.
اقلیت یا گروه اقلیت(minority Group) گروه اقلیت گروهی است که اعضای آن توسط دیگران مورد تبعیض قرار میگیرند و در وضع نامناسبتری قرار دارند. اعضای گروههای اقلیت نوعی حس همبستگی گروهی، وفاداری و احساس تعلق و علایق مشترک زیاد با هم دارند.
اقلیتهای قومی از نظر قومی با گروه اکثریت متفاوتهستند. اقلیتها ممکن است هم از نظر فیزیکی و هم از نظر قومی از گروه اکثریت متمایز باشند. اهالی هند غربی و آسیاییها در بریتانیا، سرخپوستان در آمریکا، و سیاهان در آمریکا از این گونه اقلیتها هستند.چنانچه گروه اقلیت از نظر ویژگیهای نژادی مانند رنگ پوست از گروه اکثریت متمایز باشد؛ اقلیت نژادی نامیده میشود.
اقلیتهای مذهبی گروهی هستند که به مذهبی غیر از مذهب اکثریت اعتقاد دارندو به این دلیل از مزایای نابرابر با اکثریت بهرهمند هستند. یهودیان در آلمان، مسیحیان در ایران و مسلمانان در بریتانیا
اسراف(diseconomy) تآثیرات نامطلوبی است که در نتیجه توسعه فالیت های اقتصادی اعم از تولیدی یا مصرفی بروز می کند. اسراف باعث افزایش مخارج تهیه وتولید ومصرف می شود.
اسطوره(myth) افسانه یی روایتی است که موضوع ان به خدایان وطبیعت، معنی جهان وانسان مربوط است. تصویر کلی را که یک گروه اجتماعی در ذهن دارد ونظام ازشی مندرج در ان را شامل می شود. اسوره جزء از فرهنگ است بعضی ها ان خرافه یا دورغ می دانند. از نظرشیلز اسطوره مجموعه ای از هدف های دوردست، حالات تشدید شده اخلاقی، انتظار توفیق وحیانی و یک نظام ارزشی است وتصویری از جهان است که الهامبخش و راهنمای فرمانروایان و یا مشتاقان فرومانروایی است.
دسته(Gang) گرو های کوچک مرکب از جوانان ونوجوانان در شهرهای بزرگ هستند که در برابر هنجارها مقاومت می کننئ مانند تدی بویز ها در انگلستان؛ سیاه جمگان در فرانسه و گوساله های کوچک در ایتالیا.
گروه ما( we-group) گروهی که مادر ان ما به جای من بنشیند و فرد خود را در آن ذوب می سازد. در چنین گروهی هنجار ها عمیقا توسط اعضا پذیرفته و دقیقا اجرا می شوند.
باند( band) در زبان ایتالیابه معنی بیرق است. گروهی که به طور طبیعی و بدون تمهیدات قبلی به عنوان واکنش در برابر محیط پیامون تشکیل می شود و دارای نوعی همبستگی پیرامون سر دسته پدید می اید( 58).
شناخت(cognition) واژ ه ای است که از افلاطون و ارسطو که استعداد وتوان درک کردن را می رساند. تمامی جهات گونانگون دانایی را چون ادراک،داوری،استدلال، تخیل، یادآوری و تصور را می رساند.
الگوی رفتار Behavioir patterning گونه ای های از رفتار که یه عنوان مدل شناخته می شود.
باورو اعتقاد(Belief ) پذیرش گزاره ای خاص به عنوان حقیقت که رنگ عاطفی و هیجانی دارد. نحوه عمل یا ترک عمل را معین می کند.
دیوان سالاریBureaucracy حکومت ادرات، کاربه شیوه منطقیو عقلانی در تقسیم کار، استقرار روایط غیر شخصی در جریان کنش کتقابل، اعمل قوانین خشک و ظاهرآرا، پیدایش هرم قدرت از بلا به پایین..
کنش(Action) از نظر پارسونز تمامی رفتارهای انسانی اعم از فردی یا جمعی، آگاه یا ناخود آگاه است که شامل رفتار های بیرونی و قابل مشاهده و تفکرات، احساسات، تمایلات و امیال و غیره می باشد.
کنش اجتماعی( social act) هر گونه فعالیتی که در نتیجه گرایش های فکری سازمان می یابد و دارای هدف مشخص است. کنش اجتماعی متضمن بیش از یک نفر است.
کنش متقابل ( Interaction) عمل متقابل دو یا چند موجد زنده بر یکدیگر.
تعامل اجتماعی( social intearation) نشان دهنده انواع کنش و واکنش میان انسان ها است که در یک گروه یا جامعه هستند. شامل میزان و شدت نیز است. تعامل بین انسان ها با استفاده از نماد ها انجام می گیرد. تعامل مودت آمیز، تعامل دوری، تعامل تفرقه آمیز
درونی ساختن( Internalization)روندی است که هنجار ها و ارزش ها جذب و مورد پذیرش قرار گرفته و با فرد یکی می شود. در نهایت نفس لوامه
را تقویت می کند و جزء هسته اصلی شخصیت فرد می شود. نیاز به کنترل اجتماعی را جهت تحقق هنجار ها کاهش می دهد.
قبیله( tribe) مشتمل بر بر مکان، زبان و فرهنگ مشترک است ومبتی بر احساسات اولیه است و از چند قبیله باعث ایجاد طایفه می شوند..
ملت(nation) بزرگترین اجتماع مردم که از طریق فرهنگ و آگاهی مشترک با یکدیگر متحد شده اند و دارای آب، خاک مشترک هستند وبه خوآگاهی رسیده اند. ملت ممکن است یک اجتماعی تاریخی وپیوند فرهنگی داشته باشد بدون اینکه دارای استقلا سیاسی ویا دولت باشد.
ملیت(nationality) تعهد قانونی که مبتنی است بر واقعیت اجتماعی همبستگی، ارتباط اصیل هستی، علائق و احساسات، همراه با وجود حقوق و وظلیف متقابل. ملیت تعبیر قضائی این واقعیت به شمار می رود که فردی که ملیت با او اعطا می شود درواقع با اهالی کشور اعطاکننده ملیت، ارتباط نزدیکتری دارد تا ملت های دیگر.
مالیات و مالیات بندی( tax) دادن کمک اجباری به حکومت با توجهی نه چندان زیاد به منافعی که از ان حاصل می شود.مالیات بندی عبارت از تحمیل دولت به گرفتن کمک از کسانی که( افراد،گروه ها وشرکت ها) در حیطه ای قدرت او هستند با توجهی نه چندان زیاد به منافعی که در مقابل به انان اعطا می شود. همکاری اجباری فرد با دولت برای به عهده گرفتن هزینه های که در جهت نفع عمومی صرف می شود بدون توجه به منافع خاصی که به وی اعطا می شود.
اقتصاد (Economics) علمی است که رفتار انسان را در رابطه با استفاده از وسایل کمیاب جهت رسیدن به اهداف معین( رفع نیازها و حداکثر کردن درآمد) مطالعه می کند.
تورم( inflition) افزایش واقعی یا بالقوه سطح عمومی قیمت وکاهش قوه( قدرت) خرید واحد پولی را تورم می گویند که با افزایش تقاضا نسبتبه تولید همراه است.
نوآوری(innovation) هر نوع فکر، رفتارهائی که به دلیل تمایز کیفی اش با صور موجود، نو محسوب می شود. کشف هدفمند و نیتمند را اختراع می گویند.
نیاز need هر چیزی که فرد در طی زمان با استواری کافی خواهان ان است و مورد توجه او می باشد. نیاز زیستی: هر آنچه برای سلامتی جسمی انسان ضروری است و فقدان آن باعث اختلال درونی می شود. فرد به ان اگاهی دارد.
نهاد(instituttion) به معنای ساختن است. نظام سازمانیافته ای از روابط اجتماعی که برای براوردن نیازهای گروه یا جامعه بوجود آمده است. از نظر پارسونز نهاد مجموعه از نقش ها یا پایگاه های مختلف است. در بین جامعه شناسان فرانسوی به معنای تشکیلات و سازمان های اجتماعی است. نهاد جنبه ای از حیات اجتماعی است که بر پایه ارزش ها شکل گرفته و در محور آن سازمان های گونا گون بوجود می اید.
نظام اجتماعی(social system ) نظام اجتماعی دستگاهی از کنش و وکنش های افراد می باشد که واحدهای اصلی ان نقش های اجتماعی می باشد. نظامی از کنش و واکنش های افراد که به سمت کانون مشترک و به هم پیوسته حرکت می کند و دارای پیچیده گی؛ تطور و به هم پیوستگی عناصر متشکله و ابعاد کیفی است.
تعادل اجتماعی(social equilibrium) وجود توازن و تعادل میان پدیده های اجتماعی وابسته به هم در یک نظام.
نقش(role social)مجموعه ای رفتارهای که فردی با پایگاه معین باید انجام دهد نقش نامیده می شود. جنبه ای از ساختار اجتماعی است و موقعیت اجتماعی است که دارای مجموعه ای از فعالیت ها و وظایف مورد انتظار است.
نقش های اجتماعی رفتارهای مورد انتظار جامعه اند که پیرامون یک وضع اجتماعی جای دارند. جنبه ای پویای یک پایگاه اجتماعی نقش است که حقوق و وظایف آن را اعمل می کند..... نقش های اجتماعی" جمعی، پویا، متنوع، عدم انجام ان باعث تعجب دیگران و درگیری نقش ها مشکل آفرین است. نقش های اجتماعی در عمل به صورتی یکسان اعمال نمی شوند. در حقیقت الگوی آرمانی یک نقش که توسط جامعه وضع می شود، به هنام عمل با شخصیت فرد می آمیزد و در هر فرد چهره ای خاص به خود می گیرد.
پایگاه اجتماعی(social status) پایگاه اجتماعی مشخص کننده جایگاه فرد یا گروه در نظام اجتماعی است. نشان دهنده شآن اجتماعیس و میزان حقوق، مسئولیت ها، قدرت و اقتدار در چهار چوب نظام اجتماعی است.... ارزشی که یک جمع یا جامعه برای نقش خاص قائل هستند پایگاه اجتماعی نامیده می شود. پایگاه مجموعه حقوق وظایف است ما نقش اعمال حقوق و وظایف است. پایگاه اجتماعی نشان دهنده ثروت، احترام، آموزش، درامد و غیره است. پایگاه اجتماعیهمان جایگاه فرد در گروه و مرتبه ای اجتماعی اوست و مشخص کننده حقوق و مزیای فرد است.
پایگاه اجتماعی محقق(Achieved social status ) تحقق عملی پایگاه توسط فرد یا هر عامل و یا کارگزار اجتماعی را می گویند. بر بروز استعدادها و مهارت های که خود فرد استوار است.
پایگاه اجتماعی محول(Ascriptive social status ) پایگاه تفویض شده، است که استعداد و تلاش فرد در آن تآثیر ندارد و مبتنی بر زمینه های خانوادگی، زیستی و نسب است. بیشتر در جوامع کاستی وجود دارد.
کاغذ بازی( Red tape) تمای شیوه ها و اقدامت غیر لازم و ظاهرا تکراری و وقت گیر که در نظام دیوان سالار انجام می گیرد.
دانش یا علم( seience) جزیی از شناخت یا معرفت( knowledge) است که شامل مجموعه از فعالیت ها جهت بیان منظم احتمال وقوع فرضی یا واقعی پدیده های با توجه به هدف مورد نظر است. دنش مجموعهای از روش های دقیق است که در پی کشف روابط بین پدیده بوده و باعث تسلط انسان به جهان پیرامون می شود.
پدیده اجتماعی( social phenomena) وقایع یا هر امر اجتماعی که قابل توصیف و تبیین علمی باشد و موضوع دانش آجتماعی است.
منبع:انجمن مجازی معلمان
این وبلاگ به منظور استفاده دبیران و دانش آموزان در سال 1387 توسط قاسم احمدی سر گروه جامعه شناسی شهرستان کنگان ساخته شده است.امیدواریم کمکی به بالا بردن سطح علمی عزیزان داشته باشیم.منتظر کمکهاو نظرات شما هستیم.